|
Pierwsze wzmianki o gminie Stara Biała, a w szczególności o wsi Biała pochodzą z 1378 roku. Jest mowa o wsi książęcej, natomiast od 1495 roku Biała figuruje jako wieś Królewska. Od 1495 roku tereny obecnej gminy znalazły się w rękach Królowej Bony. Następnie ziemie te przechodziły w ręce różnych rodów: Kroczewskich i Sierakowskich, w XVII i XVIII własność państwa Krasińskich i Piwów, w XIX wieku Fuhrmanów. W okresie międzywojennym znaczna część terenów gminy należała do rodziny Szemplińskich. Po drugim i trzecim rozbiorze Polski (1793-1795) teren obecnej gminy wcielono do tzw. Nowych Prus Wschodnich. W latach 1807 - 1809 cały obszar gminy znajdował się w departamencie płockim Księstwa Warszawskiego. W tym czasie wprowadzono podział na gminy jako najniższe jednostki administracji państwowej. Wcześniej posługiwano się kościelnym podziałem na parafie. Ośrodki parafialne dzisiejszej gminy Stara Biała powstały w pierwszym okresie XII wieku w miejscach dóbr: duchownych - Proboszczewice, królewskich - Stara Biała i rycerskich - Brwilno. Pierwsza siedzibą gminy, aż do okresu powojennego było Brwilno. Obszar gminy, jej granice sięgały na zachodzie do rzeki Skrwy i obejmowały część terenu dzisiejszych gmin Brudzeń Duży i Płock. Warto również wspomnieć o zabytkach, a zarazem atrakcjach turystycznych gminy. Do najważniejszych i najciekawszych obiektów zabytkowych należą: - Grodzisko słowiańskie z X wieku zwane Kosmatą Górą lub Szweckimi Okopami w Nowych Proboszczewicach,
- Zespół pałacowo-parkowy w Srebrnej - wspaniale odrestaurowany XIX - wieczny obiekt, aktualnie ośrodek wypoczynkowo-szkoleniowy Polskiego Koncernu Naftowego ORLEN S.A.,
- Drewniany kościół p.w. św. Andrzeja w Brwilnie - wzmiankowany w 1395 roku, obecny kościół wystawiony w roku 1740, jeden z najcenniejszych zabytków architektury drewnianej w powiecie płockim,
- Miejsce pamięci narodowej w lasach brwileńskich upamiętniające miejsce egzekucji ponad trzystu mieszkańców Płocka i okolic, rozstrzelanych przez hitlerowców w styczniu 1940 roku oraz 16 i 17 stycznia 1945 roku,
- Kościół p.w. św. Jadwigi Śląskiej w Starej Białej z 1879 roku - murowany, zbudowany w stylu noegotyckim, w kaplicy kościoła marmurowy ołtarz z 1938 roku i dziewięć figularnych witraży z 1937 roku,
- "Antoniówka" w Brwilnie - oryginalna piętrowa budowla drewniana położona na skarpie wiślanej, w parku wiejskim, w sąsiedztwie dużego kompleksu leśnego, której fundatorem był arcybiskup płocki Antoni Julian Nowowiejski, aktualnie Dom Opieki Społecznej.
Gmina Stara Biała należy do dobrze rozpoznanych archeologicznie jednostek administracyjnych Mazowsza. 100% obszaru gminy zostało przebadane w ramach programu "Archeologiczne Zdjęcie Polski". W wyniku tych badań doprowadzono do odkrycia i wpisania do ewidencji konserwatorskiej 189 stanowisk archeologicznych. 36 z nich zasługuje na specjalną uwagę ze względu na wartości naukowo-badawcze. |
Prezentacja Gminy 
