|
Srebrna (dawniej Śrzebrna, Srzebna) nadana została w 1383 roku przez Siemowita IV, księcia płockiego Pawłowi (Paszkowi) z Radzanowa herbu Prawda, chorążemu warszawskiemu. Wtedy też powstała zapewne pierwsza siedziba mieszkalna. W końcu XV wieku Srebrna należała do Andrzeja Radzanowskiego, który w 1517 roku, już po zmianie nazwiska na Niszczycki, został wojewodą płockim, a później bliskim współpracownikiem króla Zygmunta Augusta. Niewykluczone, że Andrzej Radzanowski - Niszczycki byt potomkiem pierwszego właściciela, Pawła z Radzanowa. Trwałym śladem podkreślającym znaczenie rodu Niszczyckich jest renesansowy nagrobek w katedrze płockiej, wzniesiony w 1560 roku kanonikowi płockiemu, krakowskiemu i gnieźnieńskiemu, kanclerzowi kurii płockiej Bartłomiejowi Niszczyckiemu. W 4 ćw. XVIII Srebrna należy do Mańkowskiego, w 1842 roku nabyta z licytacji przez Roberta Fuhrmanna. Od 1852 również drogą licytacji dobra zostają własnością Eugeniusza Piwnickiego i jego żony Jadwigi z Hoffmannów, od 1872 ich syna Stanisława. W roku 1898 jego córka Maria Piwnicka wychodzi za mąż za Tadeusza Zielińskiego, który 4 lata później odkupił dobra od rodziny żony. Założenie dworskie powstało ok. 1800 roku, nad Wierzbicą. Wybudowano wówczas klasycystyczny dwór i oficynę. W latach 70-siątych XIX wieku nastąpiła pierwsza przebudowa dworu prawdopodobnie wg. projektu arch. K. Gabrielskiego. W latach 80-siątych XIX wieku dobra Srebrna składały się z folwarków Srebrna i Mańkowo. W końcu XIX wieku powstały zabudowania folwarku: gorzelnia, magazyn spirytusu i spichlerz. Ok. 1900 r. został założony park krajobrazowy wg. projektu St. Celichowskiego, jednego z najwybitniejszych planistów polskich. W roku 1902 nastąpiła druga przebudowa dworu i połączenie go z oficyną. Rodzina Zielińskich zasłużyła się dla kultury Mazowsza poprzez dar cennego księgozbioru, zgromadzonego przez dziesiątki lat wielkim nakładem starań i kosztów przez Gustawa Zielińskiego, ojca właściciela Srebrnej, ofiarowany Towarzystwu Naukowemu Płockiemu, tworzący trzon Biblioteki noszącej odtąd imię Zielińskich. Dobra Srebrna były poważnie zadłużone w Towarzystwie Kredytowym Ziemskim, kilkakrotnie właścicielowi groziła licytacja majątku. Tadeusz Zieliński utrzymał jednak dobra aż do swojej tragicznej śmierci w 1920 roku, kiedy to oddział wojsk bolszewickich uprowadził Konstantego do Wieczfni pod Mławą. Tam Konstanty Zieliński, wraz z innymi obywatelami ziemskimi, został zamordowany. Podczas wojny bolszewickiej 1920 roku dwór doznał nieznacznych uszkodzeń. Wdowa po tragicznie zmarłym Tadeuszu Zielińskim, Maria z Piwnickich, uczyniła rezydencję w Srebrnej ośrodkiem życia kulturalnego. Jej dom w okresie międzywojennym odwiedzali m. in. Julian Tuwim i Tadeusz Dołęga - Mostowicz. Ciekawostką jest fakt, że to właśnie w tych okolicach nakręcono pierwszą ekranizację książki "Znachor". W roku 1945 majątek przechodzi z rąk Marii z Piwnickich Zielińskiej na własność Skarbu Państwa. W latach 1978-82 gruntowny remont i adaptacja dla potrzeb ośrodka szkoleniowego MZRiP - dziś ORLEN S.A.
|